Dobór odpowiedniego przewodu gumowego ma ogromne znaczenie zarówno w instalacjach przemysłowych, jak i w systemach wodnych stosowanych w gospodarstwach domowych, rolnictwie czy przemyśle spożywczym. Właściwie dobrany wąż wpływa na bezpieczeństwo eksploatacji, niezawodność działania instalacji oraz trwałość całego systemu. W kontekście przewodów do wody zarówno zimnej jak i gorącej kluczowe jest, aby zapewniały one pełną szczelność, odporność na ciśnienie oraz zachowanie parametrów higienicznych.

W przypadku wody pitnej niezbędne jest stosowanie przewodów gumowych wykonanych z materiałów dopuszczonych do kontaktu z żywnością i wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Takie przewody muszą posiadać odpowiednie atesty higieniczne (np. PZH) oraz być odporne na rozwój mikroorganizmów, osadów i korozję wewnętrzną. Z kolei w instalacjach przemysłowych węże do wody muszą wytrzymywać znacznie wyższe ciśnienia i temperatury, a także kontakt z parą lub zanieczyszczeniami procesowymi.

Wybór niewłaściwego przewodu może prowadzić do wielu problemów, od spadków ciśnienia i wycieków po uszkodzenia mechaniczne, skrócenie żywotności układu czy nawet skażenie przesyłanej cieczy. Dlatego tak istotne jest, by przy doborze węża uwzględnić jego parametry techniczne, warunki pracy oraz zgodność z obowiązującymi normami.

W dalszej części artykułu przedstawiamy najważniejsze aspekty, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze przewodu gumowego, zarówno do instalacji wodnych, jak i przemysłowych.

Określenie zastosowania przewodu

Pierwszym krokiem jest dokładne określenie, do jakiego medium i w jakich warunkach przewód będzie używany. Inne właściwości powinien mieć wąż do wody pitnej, a inne przewód do przesyłu pary, olejów czy chemikaliów.
Najczęstsze typy zastosowań to:

• Instalacje wodne – węże odporne na działanie wody, ciśnienie i promieniowanie UV.
• Przemysł spożywczy – przewody atestowane do kontaktu z żywnością (np. zgodne z normami FDA lub EU 1935/2004).
• Przemysł chemiczny – przewody odporne na działanie agresywnych substancji chemicznych.
• Przemysł ciężki i hydraulika – węże o zwiększonej wytrzymałości mechanicznej i odporności na wysokie ciśnienia.

Parametry techniczne – klucz do bezpieczeństwa

Dobór przewodu powinien być poprzedzony analizą jego podstawowych parametrów technicznych. Przewód musi bezpiecznie wytrzymać ciśnienie, jakie występuje w systemie, z odpowiednim zapasem bezpieczeństwa. Powinien być odporny na temperaturę medium oraz otoczenia  co może wpływać na elastyczność i trwałość gumy. Średnica wewnętrzna winna być dobrana do wymaganej wydajności przepływu. Istotny jest promień gięcia. Zbyt mały promień zgięcia może prowadzić do pęknięć i deformacji przewodu. W zależności od instalacji, należy dobrać średnicę przewodu i odpowiednie złącza (np. gwintowane, kołnierzowe, szybkozłącza).

Materiał wykonania

Rodzaj gumy ma kluczowy wpływ na odporność przewodu na czynniki zewnętrzne.
Najczęściej stosowane materiały to:

• EPDM, który posiada bardzo dobra odporność na wodę, parę wodną, promieniowanie UV i ozon. Idealny do instalacji wodnych i ciepłowniczych,
• NBR (kauczuk nitrylowy) – odporny na oleje, paliwa i smary. Często stosowany w przemyśle petrochemicznym,
• SBR – popularny i ekonomiczny materiał o dobrej odporności mechanicznej, wykorzystywany do wody i powietrza,
• FKM (Viton) – najwyższa odporność na temperaturę i agresywne chemikalia,
• Silikon – elastyczny, odporny na wysokie temperatury, nietoksyczny – stosowany w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym.

W przypadku wody pitnej zaleca się stosowanie przewodów wykonanych z EPDM lub silikonu, które nie wpływają na smak, zapach i skład chemiczny wody.

Aby zwiększyć odporność na ciśnienie i uszkodzenia mechaniczne, wiele przewodów gumowych posiada dodatkowe warstwy wzmacniające tj. oploty z włókien tekstylnych, wzmocnienie stalowe lub druciane, warstwy spiralne z tworzyw sztucznych.

Dzięki nim przewód zachowuje stabilność kształtu, nie odkształca się i nie pęka przy pracy pod dużym obciążeniem.

Warunki środowiskowe i certyfikaty

Podczas doboru przewodu należy również uwzględnić narażenie na promieniowanie UV, ozon, oleje lub środki chemiczne, możliwość kontaktu z wodą morską lub innymi czynnikami korozyjnymi, oraz sposób montażu, przewód nie powinien być skręcony, zagięty ani narażony na nadmierne naprężenia.

W przypadku przewodów do wody na zewnątrz warto wybierać modele odporne na starzenie i działanie warunków atmosferycznych.

W przypadku zastosowań profesjonalnych, przewody powinny posiadać odpowiednie certyfikaty i spełniać normy branżowe, takie jak:

• EN ISO 1403, EN ISO 10380 – ogólne normy dla przewodów gumowych,
• FDA, EU 10/2011 – dla przewodów spożywczych,
• PZH – potwierdzenie bezpieczeństwa kontaktu z wodą pitną,
• DIN, PN-EN – krajowe i europejskie standardy jakości.

Dobór odpowiedniego przewodu gumowego to proces, który wymaga znajomości zarówno parametrów technicznych instalacji, jak i właściwości materiałów. W przypadku instalacji wodnych szczególnie ważne jest, aby przewód był higieniczny, odporny na osady i nie wpływał na jakość wody. Warto korzystać z katalogów producentów i konsultować wybór z doradcami technicznymi.

Odpowiednio dobrany przewód to gwarancja niezawodności, bezpieczeństwa i długiej eksploatacji całej instalacji, niezależnie od tego, czy jest to system wodny, czy przemysłowy.